Prowadząc przedsiębiorstwo, kadra managerska powinna brać pod uwagę różne ryzyka jakie są związane z otoczeniem w jakim działa firma.
W naszym otoczeniu można wyszczególnić: negatywne wahania PKB wpływające na ogólną sytuację makroekonomiczną Polski i/oraz Unii Europejskiej; zmiany w przepisach podatkowych i prawnych; wzrost kosztów zakupu surowców jako bezpośredni efekt deprecjacji rodzimej waluty; brak dywersyfikacji dostaw wymuszony przez czynniki zewnętrzne jak np. oligopol występujący w danej branży; brak dywersyfikacji wśród odbiorców – zbyt duży udział >25% jednego odbiorcy w przychodach firmy; ewoluowanie branży jej konsolidacja lub inne procesy wykluczające dane ogniwo; niewypłacalność – niekontrolowany wzrost należności co sprowadza sie do nie możliwości obsługi zobowiązań; brak kreowania wystarczającego ROI co może się wiązać z zaniechiwaniem realizacji celów strategicznych.
Do szeroko rozumianych ryzyk związanych z otoczeniem w jakim przedsiębiorstwo prowadzi działalność, w pierwszej kolejności należy wymienić: inflację, wzrost poziomu bezrobocia, spadek wzrostu PKB, oraz wzrost stóp procentowych. Przedstawione czynniki makroekonomiczne mają wpływ na wielkość wydatków konsumpcyjnych przedsiębiorstw, a więc przekładają się bezpośrednio na popyt na jego produkty. Znaczący spadek tempa wzrostu PKB, wzrost inflacji, czy stóp procentowych, a także wzrost poziomu bezrobocia maja bezpośredni wpływ na kondycje finansów publicznych członków Unii Europejskiej, a w szczególności Polski. Niekorzystny scenariusz zakłada znaczące ograniczenie wydatków budżetowych na wszelkie cele w tym także statutowe, które obejmują zakupy związane z działalnością danej firmy.
Ryzyko zmian w przepisach prawnych i podatkowych
Zmiany w przepisach prawnych np. co do produkcji towarów sprzedawanych przez firmę, czy też zmiany w przepisach podatkowych jak np. ostatnia podwyżka podatku VAT o 1%, która została podana przez Ministerstwo Finansów w projekcie nowelizacji ustawy o finansach publicznych i weszła w życie od 1.01.2011r. jest zdarzeniem bezprecedensowym i obniży adekwatnie zysk netto każdej firmy. Oczywistym jest, że w następnych umowach zostanie zawarta klauzula przewidująca takie zdarzenie.
Ryzyko związane z fluktuacją kursów walutowych
Z uwagi na fakt, iż umowy przetargowe z jednostkami budżetowymi są zwykle nie negocjowane, Zarząd jest zmuszony wziąć pod uwagę ryzyko zmian cen dostarczanych produktów co oznacza również pośrednie ponoszenie ryzyka kursu walutowego tożsamego z ryzykiem podwyżki cen podstawowych surowców, które bezpośrednio odczują producenci dostarczający towar firmie.
Ryzyko związane z brakiem dywersyfikacji
Zarząd musi dokonać szeregu połączeń i akwizycji w ramach strategii rozwoju z innymi podmiotami należącymi do danej branży na rynku polskim jak i w całej Unii Europejskiej. Z niniejszym wiążę się ryzyko nieopłacalnych inwestycji i nieosiągnięci zamierzonego efektu synergii. Ewentualne przejęcia i/lub połączenia mają być konsekwentnie realizowane w najbliższych latach, co wg Zarządu powinno być lokomotywą rozwoju spółki.
Ryzyko związane opieraniu sprzedaży na zamówieniach publicznych
Występuje szereg uzupełniających się pól które dają przewagę konkurencyjną przedsiębiorstwu, ale tez są źródłem ryzyka dla każdego przedsiębiorstwa które opiera swoją sprzedaż na przetargach z jednostkami, których zamówienia muszą być zgodne z Ustawą „Prawo zamówień publicznych”.
Znaczne uzależnienie się od jednego typu odbiorców jest obarczone znacznym ryzykiem. Dlatego Zarząd powinien zdywersyfikować swoja działalność oferując swoje usługi na obszary spoza sfery budżetu państwa czy pojedynczego odbiorcy. Bieżące działania powinny skupiać się nie tylko na poprawie konkurencyjności w obszarze przetargów publicznych, ale również powinny być wprowadzane nowe projekty np. sklep internetowy, które mają za zadanie zwiększać odsetek sprzedaży należący do klientów spoza sfery przetargowej.
Ryzyko uzależnienia się od pojedynczego dostawcy
Ryzyko uzależnienia się od kluczowych dostawców wynika z faktu, że duże międzynarodowe firmy mogą zdecydować się na pominięcie agentów i dystrybutorów w momencie, gdy rynek lokalny na ich produkty zostanie już rozwinięty. Zarząd powinien ograniczać to ryzyko przez stałe rozszerzanie bazy dostawców oraz asortymentu towarowego.
Ryzyko wzrostu należności
Nawet jeżeli dotychczas, marginalną sumą zamykało się ryzyko związane z niezapłaceniem zobowiązań przez odbiorców produktów i usług spółki, to przy założeniu strategii wzrostu sprzedaży do klientów nie objętych umowami, również poprzez sprzedawanie większych partii towarów, szczególnie poza granice Polski, na odroczone terminy, będzie skutkowało wzrostem zobowiązań klientów. Taki wzrost będzie bezpośrednio wpływał na działalność i wyniki finansowe spółki. Zarząd spółki na bieżąco powinien monitorować niniejszy wzrost i będzie podejmować odpowiednie działania.
Ryzyka spółek notowanych na giełdach papierów wartościowych
Dla spółek prawa handlowego, które są notowane na parkietach giełd papierów wartościowych dochodzi wyspecjalizowane ryzyko obrotu akcjami; ryzyko związane ze struktura akcjonariatu; ryzyko związane z brakiem obrotu akcjami Emitenta; ryzyko związane z zawieszeniem notowań akcji; możliwość nałożenia przez KNF, na Emitenta kar administracyjnych, za niewykonywanie obowiązków wynikających z przepisów prawa; czy w ostateczności ryzyko związane z wykluczeniem papierów wartościowych z obrotu na tychże papierach…
Prowadząc działalność gospodarczą wystawieni jesteśmy na ww. ryzyka. Tak ułożone stosunki handlowe wymagają od kadry managerskiej ciągłego monitorowania sytuacji w firmie, oraz wymuszają pamiętanie o wszystkich ryzykach jakie są związane z otoczeniem w jakim działa prowadzona firma.
